Astının Suçunu Haber Vermemek Ve Suça İlişkin İşlem Yapmamak
Askeri Ceza Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte “Maduna nezaret vazifesinde ihmal ve tekasül eden, madunun suçlarını haber vermeyen veya bu fiiller hakkında kasten kanuni takibatta bulunmayan mafevk kısa hapis ile veya altı aya kadar hapis ile cezalandırılır.” Şeklindeki 145’inci madde seçimlik hareketli suçtur. Söz konusu maddedeki suç, üç tane seçimlik hareket ile işlenebilirdi.
Birincisi “Maduna nezaret vazifesinde ihmal ve tekasül etmek” tir. İkincisi “madunun suçlarını haber vermemektir”. Üçüncüsü ise “madununun fiilleri hakkında kasten kanuni takibatta bulunmamaktır.”
Astının Suçuna Rağmen İşlem Yapmamak Disiplin Suçu Sayılır Mı?
Birinci ve ikinci seçimlik eylemler, yani maddenin girişindeki “Maduna nezaret vazifesinde ihmal ve tekasül eden, madunun suçlarını haber vermeyen” kısmı; 16/6/1964 tarihli ve 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kuruluşu, Yargılama Usulü ve Disiplin Suç ve Cezaları Hakkında Kanunun 54 üncü maddesiyle disiplin suçu haline dönüştürülmüş ve söz konusu Kanunun 64’üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Kanun koyucu, astlarını gözetim görevinde ihmal ve kusuru olanlar veya astlarının suçlarını haber vermeyenlerin eylemini 677 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinde disiplin suçu olarak düzenlemiştir. Görüleceği üzere maddenin yürürlükteki halinde suç teşkil eden eylem yalnızca üçüncü seçimlik eylem olan “astlarının suç teşkil eden fiilleri hakkında kasten takibat yapmamaktır.” 31.2013 tarih ve 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu 16 Şubat 2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6413 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle barış zamanında disiplin mahkemeleri kaldırılmış ve 677 sayılı Kanunun uygulanmasına son verilmiştir. 6413 sayılı Kanunun 19’uncu maddesinde maiyetinin disiplinsizliği hakkında soruşturma yapmamak disiplinsizliği “Maiyeti tarafından işlenen bir disiplinsizliği öğrenmesine rağmen ceza vermeme takdir yetkisinin bulunduğu hâller dışında kasten disiplin soruşturması yapmayarak disiplinsizliği örtbas etmektir.” şeklinde tanımlanarak düzenlenmiştir. Görüleceği üzere kanun koyucu, disiplinsizliğin işlenmesi için dahi kasten hareket edilmesini, diğer bir ifadeyle özel kastı aramıştır.
As.C.K.nın 145’inci maddesinin yürürlükteki hali ve TSK Disiplin Kanunu bir arada ele alındığında kasten takibat yapmama özel kastının bulunmadığı durumlarda suç da disiplinsizlik de oluşmamaktadır.
